سندروم ادراری تناسلی یائسگی یا Genitourinary Syndrome of Menopause (GSM) مجموعهای از علائم شایع در دوران یائسگی است که واژن، مثانه و مجاری ادراری را درگیر میکند. این مشکل که قبلاً با نام آتروفی واژینال شناخته میشد، امروزه یکی از مهمترین دلایل خشکی واژن، درد هنگام رابطه جنسی و سوزش ادراری در زنان یائسه محسوب میشود.
این سندروم بسیار شایع است اما متاسفانه بسیاری از خانمها آن را بخشی طبیعی و غیرقابل درمان از روند افزایش سن می دانند و برای درمان مراجعه نمیکنند، در حالی که امروزه روشهای نوین، موثر و غیرجراحی برای درمان GSM وجود دارد.
علت ایجاد GSM چیست؟
در دوران یائسگی( و یا بعد از درمان های هورمونی، شیمی درمانی، رادیوتراپی یا جراحی تخمدان) سطح هورمون استروژن کاهش مییابد. این کاهش هورمونی باعث تغییرات زیر در ناحیه تناسلی و ادراری میشود:
- نازک شدن و خشکی مخاط واژن
- کاهش خونرسانی و اکسیژنرسانی بافت
- کاهش کلاژن و الاستیسیته واژن
- افزایش التهاب و حساسیت مخاط
این تغییرات منجر به بروز علائمی میشود که میتواند کیفیت زندگی، روابط زناشویی و اعتماد به نفس زنان را تحت تأثیر قرار دهد.
علائم شایع آتروفی واژن و GSM:
علائم واژینال
- خشکی واژن
- سوزش و خارش واژن
- درد هنگام رابطه جنسی (دیسپارونی)
- احساس نازکی و حساس شدن واژن
علائم ادراری
- تکرر ادرار
- سوزش ادراری
- فوریت در ادرار
- بیاختیاری ادرار خفیف
- عفونتهای مکرر ادراری
اگر شما هم بعد از یائسگی دچار این علائم شدهاید، احتمال ابتلا به سندروم GSM وجود دارد. اما نگران نباشید چون امروزه روش های بسیاری همچون روان کننده ها (لوبریکنت)، مرطوب کننده های واژینال و یا استروژن های واژینال موضعی (کرم، شیاف و…)برای درمان توصیه می شود.
آیا درمان آتروفی واژن فقط هورمونی است؟
در گذشته درمان اصلی، استفاده از استروژن موضعی واژینال بود. اما بسیاری از زنان نمیتوانند یا تمایلی به مصرف هورمون ندارند، از جمله:
- بیماران با سابقه سرطان پستان یا رحم
- زنانی که از عوارض هورمونی نگران هستند
- افرادی که به دنبال درمان خشکی واژن بدون هورمون هستند
با توجه به عوارض درمان های هورمونی امروزه در دنیا روشهای درمان غیرهورمونی آتروفی واژن اهمیت و طرفداران زیادی پیدا کردهاند.
درمان نوین GSM با اکسیژن و هیالورونیک اسید
یکی از جدیدترین روشها برای درمان خشکی واژن و آتروفی واژینال استفاده از اکسیژنتراپی موضعی همراه با هیالورونیک اسید است.
عملکرد این روش چگونه است؟
اکسیژنتراپی واژینال:
اکسیژن از طریق مخاط جذب شده و باعث:
- بهبود خونرسانی (میکروسیرکولاسیون)
- تحریک بازسازی سلولی
- کاهش التهاب بافتی
- کمک به ترمیم مخاط واژن
هیالورونیک اسید واژینال
هیالورونیک اسید مادهای طبیعی در بدن است که نقش مهمی در آبرسانی و ترمیم بافت دارد. در درمان GSM باعث:
- افزایش رطوبت واژن
- کاهش خشکی و سوزش
- بهبود انعطافپذیری و ضخامت مخاط
- کمک به بازسازی بافت آتروفیک
مزایای درمان GSM با اکسیژن و هیالورونیک اسید:
درمان خشکی واژن بدون هورمون
غیرجراحی و غیرتهاجمی
بدون تخریب یا سوزاندن بافت
مناسب برای زنان یائسه و حتی برخی بیماران پس از سرطان
کمک به بهبود همزمان علائم واژینال و علائم ادراری
بسیاری از بیماران پس از چند جلسه درمان، کاهش قابل توجهی در خشکی واژن، درد حین رابطه، سوزش ادراری و تکرر ادرار تجربه میکنند.
چه افرادی کاندید مناسب این درمان هستند؟
- زنان یائسه با علائم آتروفی واژن
- افرادی که به دنبال درمان غیرهورمونی خشکی واژن هستند
- بیماران پس از درمان سرطان با علائم GSM
- زنان دارای علائم خفیف بیاختیاری ادرار یا تحریکپذیری مثانه
تشخیص نهایی و انتخاب روش درمان باید توسط پزشک متخصص زنان انجام شود.
نتیجهگیری:
سندروم ادراری تناسلی یائسگی (GSM) یک مشکل شایع اما قابل درمان است. اگر دچار خشکی واژن، درد هنگام رابطه، سوزش یا مشکلات ادراری بعد از یائسگی هستید، این علائم را طبیعی و غیرقابل درمان ندانید.
روشهای نوین مانند اکسیژنتراپی واژینال همراه با هیالورونیک اسید میتوانند به بازسازی مخاط واژن، کاهش علائم آتروفی و بهبود کیفیت زندگی کمک کنند.
برای بررسی شرایط خود و انتخاب بهترین روش درمان، با پزشک متخصص مشورت کنید.
منابع:
Studies show that hyaluronic acid therapy significantly reduces symptoms of vulvovaginal atrophy and improves sexual function in postmenopausal women up to 52 weeks after treatment.
Systematic reviews suggest that hyaluronic acid offers comparable efficacy and safety to vaginal estrogens for atrophy treatment.
Combined normobaric oxygen and hyaluronic acid treatments demonstrate significant improvements in symptom scores and vaginal health indices.
Topical high concentration oxygen with hyaluronic acid: A safe and effective treatment for vaginal atrophy, PubMed.
Vaginal oxygen plus hyaluronic acid on genito-urinary symptoms of breast cancer survivors, PubMed.